مهارت های ذهن آگاهی ( مایندفولنس)

مایندفولنس (mindfulness) علمی کهن است که ریشه در تعالیم بودا دارد و توسط جان کابات زین در اوایل دهه ی 90 به حوزه ی درمان و مداخله وارد شده است.

کلمه ی mindfulness در زبان فارسی به توجه آگاهی ،ذهن آگاهی و بهوشیاری برگردانده شده است.

بهوشیاری مهارتی عملی است که از طریق توجه کردن به آنچه در لحظه ی حال در بدن ، افکار و هیجانات تجربه می کنیم باعث احساس خوشبختی و رضایت مندی عمیقی در ما می شود.

افراد در این نوع از درمان و آگاهی با "برگشتن به حواس "و "بودن " در لحظه با خودشان ، دیگران و اطرافیان همراه با "گشودگی" و "پذیرش بدون قضاوت" به کمک تمرین های مراقبه ای ، فرصت های بی شماری را برای شناخت عمیق تر "ذهن خویش" ، "مکاشفه" و "پرورش منابع عمیق درونی خود" ، "یادگیری" ، "رشد" و "شفایشان" به دست می آورند. همچنین این امکان برایشان فراهم می شود تا درکشان از اینکه چه کسی هستند و چگونه می شود خردمندتر ، سالم تر ، پرمعناتر و شادتر در این دنیا زندگی کرد ، دگرگون شود.

توجه آگاهی دارای چندین روش شناخته شده برای درمان مشکلات و مسائل افراد در روانشناسی امروزه می باشد که شامل :

  1. دوره های MBSR ( کاهش استرس براساس بهوشیاری ) که مهم ترین و معروف ترین روش درمانی است
  2. دوره های MBCT ( درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی )
  3. دوره های DBT (رفتاردرمانی دیالکتیکی)
  4. دوره های MCS ( شفقت با خود) و...

این درمان با تمرین های مراقبه ای عملی خاص و ویژه ای همراه است که به دو روش تمرین های رسمی و غیررسمی برگزار می گردد.تمرین های غیر رسمی شامل ذهن آگاهی در هر لحظه از روز و هنگام انجام کارهای روزانه ( خوردن ، راه رفتن ، حمام کردن و ...) و تمرین های رسمی و اصولی شامل انواع مراقبه ها ( مراقبه نشسته ، مراقبه معاینه بدن ، مراقبه یوگای هوشیارانه و ...) هر روز در زمان معین و در سکوت کامل.

دوره کاهش اضطراب بر اساس ذهن آگاهی (MBSR)

این دوره به شکل یک برنامه 8 تا 10 هفته ای برای گروه های مختلف برگزار می شود. این جلسات به صورت یک روز در هفته به مدت 2 الی 2:30 ساعت تشکیل می شود و دستور جلسات شامل تمرین های رسمی مهارت های مراقبه ای ، صحبت در مورد استرس و روش های مقابله ای و تکالیف خانگی است . در کناراین دوره ی 8 تا 10هفته ای ، یک جلسه ی نیم روز سکوت به مدت 6 الی 7 ساعت که طی آن مهارت های متعددی آموخته می شود برگزار می گردد.

تمرین های رسمی مایندفولنس

این دوره به شکل یک برنامه 8 تا 10 هفته ای برای گروه های مختلف برگزار می شود. این جلسات به صورت یک روز در هفته به مدت 2 الی 2:30 ساعت تشکیل می شود و دستور جلسات شامل تمرین های رسمی مهارت های مراقبه ای، صحبت در مورد استرس و روش های مقابله ای و تکالیف خانگی است. در کناراین دوره ی 8 تا 10هفته ای، یک جلسه ی نیم روز سکوت به مدت 6 الی 7 ساعت که طی آن مهارت های متعددی آموخته می شود برگزار می گردد.

تمرین معاینه بدن
تمرینی است که شرکت کننده ها روی زمین دراز کشیده و با چشمان بسته حدود 30 الی 40 دقیقه به نقاط بدن توجه کرده و احساسات مربوط به آن قسمت را مشاهده می کنند.
مراقبه ی یوگا
حرکاتی از یوگا می باشد که برای آموزش ذهن آگاهی از حس های بدنی استفاده می شود.
مراقبه نشسته
شرکت کنندگان در یک حالت آرام و کاملا بیدار با چشمان بسته نشسته و نفس کشیدن خود را ( دم و بازدم ها ) مشاهده می کنند و سپس به حس های بدنی ، افکار و عواطف توجه کرده و آگاه می شوند .

در کنار این تمرین ها شرکت کننده ها "تمرین خوردن" و "راه رفتن" و "فعالیت های روزمره ی آگاهانه" را آموزش دیده و در طول هفته انجام می دهند.